Ανοιξιάτικη τριχόπτωση: είναι φυσιολογική ή λόγος ανησυχίας;

Την άνοιξη πολλοί παρατηρούν το ίδιο πράγμα: τα μαλλιά αρχίζουν ξαφνικά να πέφτουν περισσότερο από το συνηθισμένο. Βλέπεις περισσότερες τρίχες στη βούρτσα, στο ντους, και αρχίζεις να νιώθεις ότι κάτι δεν πάει καλά.

Σε τέτοιες στιγμές είναι εύκολο να αγχωθείς και να αρχίσεις να ψάχνεις ένα «προϊόν κατά της τριχόπτωσης». Πριν όμως το κάνεις, αξίζει να καταλάβεις τι πραγματικά συμβαίνει. Γιατί στις περισσότερες περιπτώσεις δεν πρόκειται για κάποιο πρόβλημα που χρειάζεται άμεση λύση, αλλά για μια φυσική διαδικασία που απλώς θέλει λίγο χρόνο.

Τι πραγματικά συμβαίνει με τα μαλλιά

Τα μαλλιά αναπτύσσονται κυκλικά και κάθε θύλακας λειτουργεί ανεξάρτητα από τους υπόλοιπους. Υπάρχουν τρεις βασικές φάσεις: η αναγενής φάση, δηλαδή η περίοδος ενεργής ανάπτυξης, η καταγενής φάση, που είναι ένα σύντομο μεταβατικό στάδιο, και η τελογενής φάση, δηλαδή η φάση ηρεμίας, κατά την οποία η τρίχα σταματά να αναπτύσσεται και ετοιμάζεται να πέσει.

Το σημαντικό είναι ότι αυτές οι φάσεις δεν συμβαίνουν ταυτόχρονα σε όλες τις τρίχες. Γι’ αυτό συνήθως δεν αντιλαμβανόμαστε την καθημερινή τριχόπτωση.

Φυσιολογικά, χάνουμε περίπου 50 έως 100 τρίχες την ημέρα και συνήθως αυτό περνά απαρατήρητο. Όταν όμως μεγαλύτερος αριθμός θυλάκων περνά ταυτόχρονα στην τελογενή φάση και στη συνέχεια στη φάση της πτώσης, δηλαδή την εξωγενή φάση, τότε η τριχόπτωση γίνεται πιο εμφανής. Τότε είναι που δημιουργείται η αίσθηση ότι τα μαλλιά πέφτουν «μαζικά».

Αυτή η κατάσταση ονομάζεται τελογενής τριχόρροια.

Γιατί συμβαίνει τόσο συχνά την άνοιξη

Το βασικό που πρέπει να ξέρεις είναι ότι τα μαλλιά δεν αντιδρούν αμέσως. Συνήθως υπάρχει μια καθυστέρηση περίπου 2 με 3 μηνών.

Αυτό σημαίνει ότι η ανοιξιάτικη τριχόπτωση είναι συχνά αποτέλεσμα όσων συνέβησαν τον χειμώνα:

• σωματικό ή ψυχολογικό στρες,
• ελλείψεις σε θρεπτικά συστατικά,
• εποχική μείωση της βιταμίνης D,
• γενική εξάντληση του οργανισμού.

Οι θύλακες περνούν νωρίτερα στην τελογενή φάση, αλλά εσύ αντιλαμβάνεσαι την τριχόπτωση αργότερα, την άνοιξη.

Ο ρόλος των ελλείψεων: τι έχει πραγματικά σημασία

Στην περίπτωση της τριχόπτωσης, συνήθως σημαντικό ρόλο παίζουν:

• η φερριτίνη (τα αποθέματα σιδήρου), που είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες για την ανάπτυξη των μαλλιών,
• η βιταμίνη D, που επηρεάζει τον κύκλο του θύλακα,
• η βιταμίνη B12,
• ο ψευδάργυρος.

Σημαντικό: ακόμη και μια ήπια μείωση της φερριτίνης μπορεί να επηρεάσει την τριχόπτωση.

Παίζει ρόλο το τριχωτό της κεφαλής;

Η κατάσταση του τριχωτού δεν είναι η βασική αιτία της τελογενούς τριχόρροιας, αλλά μπορεί να την επιδεινώσει.

Για παράδειγμα:

• η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα,
• η φλεγμονή,
• ο κνησμός ή η υπερβολική παραγωγή σμήγματος

μπορούν να δημιουργήσουν επιπλέον επιβάρυνση στους θύλακες.

Γι’ αυτό η βασική φροντίδα του τριχωτού έχει σημασία, αλλά δεν αποτελεί «θεραπεία για την τριχόπτωση». Είναι περισσότερο υποστήριξη για ένα πιο υγιές περιβάλλον ανάπτυξης.

Πώς να ξεχωρίσεις το φυσιολογικό από το ανησυχητικό

Η φυσιολογική τελογενής τριχόπτωση συνήθως έχει τα εξής χαρακτηριστικά:

• η απώλεια είναι ομοιόμορφη σε όλο το κεφάλι,
• δεν υπάρχουν ξεκάθαρες ζώνες αραίωσης,
• η γραμμή των μαλλιών δεν αλλάζει απότομα,
• δεν υπάρχει πόνος, κάψιμο ή έντονη φλεγμονή,
• διαρκεί έως 2 με 3 μήνες και σταδιακά μειώνεται.

Και αυτό είναι πολύ σημαντικό: τα μαλλιά δεν πέφτουν για πάντα. Πρόκειται για μια προσωρινή μετατόπιση στον κύκλο ανάπτυξης.

Πότε δεν είναι απλώς εποχικό φαινόμενο

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου δεν πρέπει απλώς να περιμένεις.

Σημάδια που χρειάζονται προσοχή είναι τα εξής:

• η τριχόπτωση διαρκεί περισσότερο από 3 μήνες,
• μειώνεται ο συνολικός όγκος των μαλλιών,
• εμφανίζονται ορατές περιοχές αραίωσης, ειδικά στους κροτάφους ή στη χωρίστρα,
• τα μαλλιά πέφτουν σε τούφες,
• υπάρχουν και άλλα συμπτώματα από το τριχωτό της κεφαλής.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι σημαντικό να αποκλειστούν:

• οι ελλείψεις,
• οι διαταραχές του θυρεοειδούς,
• η ανδρογενετική αλωπεκία,
• δερματολογικές παθήσεις του τριχωτού.

Τι πραγματικά βοηθά

Εδώ είναι σημαντικό να ξεχωρίσεις τι όντως βοηθά από το τι είναι απλώς marketing.

1. Διερεύνηση και όχι απλώς αναζήτηση για «προϊόν κατά της τριχόπτωσης»

Οι εξετάσεις δεν είναι υπερβολή, αλλά η βάση:

• φερριτίνη,
• βιταμίνη D,
• B12,
• TSH.

Χωρίς αυτά, η αντιμετώπιση βασίζεται περισσότερο σε υποθέσεις.

2. Σταθερή φροντίδα του τριχωτού

• ήπιος καθαρισμός,
• έλεγχος της λιπαρότητας,
• όταν χρειάζεται, προϊόντα με πιροκτόνη ολαμίνη, ψευδάργυρο ή νιασιναμίδη.

Αυτό δεν σταματά την τριχόπτωση, αλλά μπορεί να μειώσει τους επιπλέον παράγοντες στρες για τον θύλακα.

3. Υπομονή

Ο κύκλος της τρίχας δεν μπορεί να «επιταχυνθεί σε 2 εβδομάδες».

Αν πρόκειται για τελογενή τριχόρροια, έχει:

• την αρχή της,
• την κορύφωσή της,
• και τη σταδιακή ολοκλήρωσή της.

Και τις περισσότερες φορές υποχωρεί από μόνη της.

4. Συμπληρώματα μόνο όταν υπάρχει λόγος

• σίδηρος, αν η φερριτίνη είναι χαμηλή,
• βιταμίνη D, αν υπάρχει έλλειψη,
• άλλα συμπληρώματα, ανάλογα με τα αποτελέσματα των εξετάσεων.

Η λήψη βιοτίνης ή «συμπλεγμάτων για μαλλιά, δέρμα και νύχια» χωρίς να έχει προηγηθεί έλεγχος για ελλείψεις συνήθως δεν έχει ιδιαίτερο νόημα.

Τι δεν πρέπει να περιμένεις

Κανένα σαμπουάν, αμπούλα ή serum δεν μπορεί να σταματήσει την τελογενή τριχόπτωση, αν η αιτία είναι συστηματική.

Αυτά τα προϊόντα μπορούν:

• να βελτιώσουν την κατάσταση του τριχωτού,
• να μειώσουν το σπάσιμο της τρίχας,
• να κάνουν τα μαλλιά να δείχνουν πιο όμορφα.

Αλλά δεν μπορούν να σταματήσουν τον ίδιο τον κύκλο της τριχόπτωσης, όσο κι αν θα το θέλαμε.

Τελικά;

Η ανοιξιάτικη τριχόπτωση είναι πολύ συχνό φαινόμενο. Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν σημαίνει ότι υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα, αλλά ότι μια φάση του κύκλου των μαλλιών έχει απλώς γίνει πιο αισθητή.

Το κλειδί είναι η ισορροπία. Μην το αγνοήσεις αν όντως κάτι έχει αλλάξει, αλλά και μην πανικοβάλλεσαι με κάθε τρίχα που βλέπεις στη βούρτσα. Μερικές φορές, το καλύτερο που μπορείς να κάνεις για τα μαλλιά σου είναι να τα αφήσεις να περάσουν τον φυσικό τους κύκλο. Και αν χρειαστεί να παρέμβεις, να το κάνεις όχι στα τυφλά, αλλά καταλαβαίνοντας τι πραγματικά συμβαίνει.